Настаўніца рускай мовы і літаратуры Рахавіцкай сярэдняй школы Слонімскага раёна Галіна Янушэвіч разам са сваімі дзесяцікласнікамі рэалізавала праект, які не толькі аб’яднаў калектыў школы і жыхароў вёскі, але і атрымаў шырокі водгук ва ўсёй рэспубліцы. Падрабязнасці даведалася карэспандэнт “Настаўніцкай газеты”.

Называецца праект “Праваслаўны каляндар: шлях духоўнага сталення”. Ідэя нара­дзілася з простага назірання: дзеці не заўсёды разумеюць сэнс праваслаўных свят. Што хаваецца за датамі царкоўнага календара? Як традыцыі звязаны са што­дзённым жыццём? І ці могуць яны стаць апорай для падлетка, які шукае маральныя арыенціры?

Старшакласнікі паспрабавалі адказаць на гэтыя пытанні і ў выніку распрацавалі праект, які  атрымаў дыплом ІІІ ступені на рэс­публіканскім конкурсе “Моладзь Беларусі за жыццё, маральнасць і сямейныя каштоўнасці”.

— Для мяне праект стаў яшчэ і працягам таго, што я раблю на ўроках літаратуры кожны дзень. Руская класіка — гэта заўсёды размова пра сэнс, выбар, пра тое, што значыць быць чалавекам. Такія разважанні служаць зыходным пунктам у кожным нашым пачынанні, — расказвае Галіна Янушэвіч.

З асаблівай удзячнасцю яна гаворыць пра настаяцеля прыхода храма святога прарока Ільі ў аграгарадку Сурынка Генадзя Логіна — чалавека, які стаў для дзяцей духоўнай апорай. Педагог знаходзіць цёплыя словы і для кожнага з учарашніх дзесяцікласнікаў: яны ўмела размеркавалі ролі і зрабілі ў межах праекта куды больш, чым ад іх чакала педагог.

А дырэктар школы Мікалай Іванавіч Янушэвіч тым часам знаё­міць з трыма кітамі праекта:

— Слонімская зямля — месца асаблівае: чатыры манастыры на адзін раён. Дзесяцікласнікі пабывалі ва ўсіх. Прычым гэта былі не звычайныя аглядныя экскурсіі. У невялікай групы наведвальнікаў заўсёды была магчымасць спыніцца, задаць пытанні і па-сапраўднаму адчуць кожнае месца. Дарэчы, падчас такіх паездак нашых вучняў нярэдка суправаджалі сем’і поўным складам. Самай юнай вандроўніцы было ўсяго тры месяцы. Другі напрамак работы — дапамога людзям. Зімой хлопцы і дзяўчаты расчышчалі снег на падворках адзінокіх жыхароў вёскі, а вясной рабілі вярбінкі, асвячалі іх у храме і разносілі тым, хто не змог прыйсці на святочную службу. Трэці кіт — школьнае жыццё. У самой установе праект рэалізоўваўся праз акцыі “Дзень без брыдкаслоўя”, “Дзень міласэрнасці”, апытанні пра сэнс посту і многія іншыя мерапрыемствы.

Праваслаўны каляндар у літаральным сэнсе стаў сцэнарыем праекта. Напрыклад, напярэдадні Даравальнай нядзелі дзесяцікласнікі запусцілі акцыю “Ліст прабачэння”. На сэрцах з паперы дзеці пісалі словы прабачэння тым, каго незнарок пакрыўдзілі, а потым упрыгожвалі імі імправізаванае дрэва. Спачатку планавалася, што ўдзельнікамі мерапрыемства стануць толькі дзеці з групы прадоўжанага дня, але ідэя так захапіла вучняў, што далучылася ўся школа.

Яшчэ адзін прыклад — сустрэча за круглым сталом з  86-гадовым манахам Жыровіцкага манастыра Іаанам. Замест сухой пропаведзі ён сеў за піяніна, віртуозна сыграў для падлеткаў, а потым прачытаў уласныя вершы на беларускай мове. Такі злом стэрэатыпаў моцна ўразіў дзяцей, а размова пра мараль­насць і жыццёвыя сэнсы атрымалася шчырай і жывой.

Напярэдадні Дня памяці 40 Севасційскіх мучанікаў школьнікі разам з мамамі замешвалі цеста і ляпілі жаваранкаў. На наступны дзень, пасля набажэнства ў храме, яны частавалі гэтымі булачкамі-птушачкамі прыхаджан. Простая традыцыя стала для сем’яў аб’яднальнай справай.

— Гэты праект прывёў дзяцей да разважанняў і высноў не толькі пра маральныя каштоўнасці. Даша Жывулька і Насця Барыкіна напісалі сцэнарыі тэматычных свят і праводзілі гульні для малодшых школьнікаў, выхаванцаў дзіцячага сада. Дзяўчаты настолькі захапіліся гэтай справай, што плануюць звязаць жыццё з педагогікай, — дзеліцца Галіна Янушэвіч.

Пенсіянерка Надзея Васільеўна Пазняк з цеплынёй успамінае сустрэчы з удзельнікамі праекта. Школьнікі не проста дапамаглі па гаспадарцы, яны “прынеслі ў дом жыццё”: пася­дзелі побач, распыталі пра мінулае. Для адзінокага чалавека такая ўвага часам даражэйшая за любую дапамогу.

А падчас наведвання другога пенсіянера дзесяцікласнікі зрабілі цікавае адкрыццё: іх сусед Мікалай Андрэевіч Раманчук аказаўся мастаком і паэтам. Ён з задавальненнем прадэманстраваў падлеткам свае разьбярныя работы, прачытаў вершы пра родную Слонімшчыну. Дзеці ішлі да яго, каб дапамагчы, а да таго ж атрымалі ўрок жыццялюбства.

— Мерапрыемствы праекта не сталі для вучняў перагорнутай старонкай. Літаральна праз тыдзень пасля нашага візіту ў Свята-Амвросіеўскі жаночы манастыр (у вёсцы Русакова Слонімскага раёна) у гаспадарчых пабудовах на яго тэрыторыі здарыўся пажар. Маргарыта Марчанка, даведаўшыся пра гэта, прапанавала размясціць пост у сац­сетцы, каб знайсці жадаючых дапамагчы прыходу, — успамінае педагог.

Дарэчы, менавіта гэтая дзесяцікласніца на старонцы праекта ў сацыяльнай сетцы стварыла “Азбуку праваслаўя”, дзе кожнай літары алфавіта адпавядае слова з царкоўнай лексікі з тлумачэннямі. Рабіла яна гэта з глыбокім разуменнем сэнсу кожнага паняцця: не першы год дзяўчына спявае ў царкоўным хоры, і школьны праект дапамог ёй зрабіць крок наперад у сваіх ведах. Тое ж самае можна сказаць і пра даследчую работу, над якой Маргарыта працавала некалькі месяцаў, а пасля прадставіла аднагодкам. Яна прысвечана прыходу храма Святога прарока Ільі ў аграгарадку  Сурынка Слонімскага раёна.

У кожнага школьніка ў праекце была свая важная роля. Каардынатарам валанцёрскай дзейнасці стаў Іван Яхнавец, які па ўласнай ініцыятыве дапамагае суседцы — пажылой адзінокай бабулі. Пасля паломніцкіх паездак па святых месцах роднага краю Арцём Нікалайчык прапанаваў падрыхтаваць буклет “Манастыры Слонімшчыны”. Анд­рэй Касічэнка дапамагаў Паліне Гаўрылюк здымаць відэа з мерапрыемстваў і адказваў за арганізацыю фотавыставы па выніках праекта. А Паліна здымала і манціравала ролікі.

— Для мяне праект — гэта, акрамя іншага, сотні мегабайтаў памяці ў смартфоне, маляўнічыя фота і відэа, — з усмешкай дзеліцца дзяўчына. — Калі манціравала выніковы ролік, з цікавасцю гартала свой архіў і быццам зноў перажыла ўсе сустрэчы, акцыі і святы. Прыемна ўсведамляць, што з асобных імгненняў складваецца цэлая гісторыя — гісторыя нашай каманды, сяброў і людзей, якім мы дапамагалі.

Источник: https://nastgaz.by